Imieniny:
Klaudyny, Romana, Tomasza
Użytkowników on-line: 8
Slider_fotolia-73915670-xs Slider_fotolia-65947842-xs Slider_ule-zima Slider_fotolia-97872663-xs

Kryzys okołoodzadzeniowy u prosiąt – przyczyny i zapobieganie

A A A Pdf Print16x16 Mail16x16

     Błędy popełniane w okresie odsadzania prosiąt od lochy, skutkują nie tylko dużą śmiertelnością prosiąt. Pogarszają także wyniki produkcyjne całego tuczu. Najtrudniejszym okresem w czasie całego cyklu produkcji trzody chlewnej, jest moment odsadzania prosiąt od lochy. Zaburzenia występujące w tym czasie powodują w wielu gospodarstwach znaczące straty.
    Prowadzą do licznych, sięgających niekiedy nawet kilkudziesięciu procent upadków. Co gorsza, przebyte zaburzenia przewodu pokarmowego skutkują uszkodzeniem enterocytów, co w konsekwencji prowadzi do znacznie gorszych przyrostów, w całym okresie tuczu. Dlatego, tak ważne jest zrozumienie istoty kryzysu okołoodsadzeniowego i doskonalenie metod profilaktyki. 
Kryzys okołoodsadzeniowy definiujemy jako zespół dolegliwości zagrażających kondycji zdrowotnej prosiąt, występujących w okresie odsadzania prosiąt od lochy. Do schorzeń występujących w czasie odsadzania, zaliczamy dolegliwości bakteryjne (kolibakterioza, salmonelloza) lub wirusowe (rotawirusowe zapalenie jelit, zakaźne zapalenie żołądka i jelit). Często występują także kokcydiozy, wywołane przez pierwotniaki z grupy Isospora Suis. Do pośrednich przyczyn występowania zaburzeń układu pokarmowego zaliczyć możemy niedostateczny rozwój układu immunologicznego. U prosiąt odsadzanych w 4-5 tygodniu życia zanika już odporność nabyta wraz z przyjęciem siary, a odporność czynna zaczyna się dopiero rozwijać. Czas odsadzania pokrywa się, więc z luką immunologiczną. Dodatkowym czynnikiem pogarszającym kondycję zdrowotną prosiąt, jest całkowite zaprzestanie pobierania mleka, oraz przejście na żywienie mieszanką treściwą. Przewód pokarmowy tak młodego prosięcia nie jest jeszcze przystosowany do skutecznego trawienia paszy roślinnej. Skutkuje to zaleganiem treści w przewodzie pokarmowym. Równolegle, na skutek wysokiej zawartości białka w paszy, podwyższone zostaje pH treści przewodu pokarmowego, co stwarza doskonałe warunki rozwoju patogennej mikroflory. Innym czynnikiem sprzyjającym problemom zdrowotnym w trakcie odsadzania, jest stres związany z brakiem matki czy zmianą otoczenia. Osłabia on wydzielanie enzymów trawiennych (w tym kwasu solnego obniżającego pH żołądka), oraz ogólnemu spadkowi odporności.
         Głównym czynnikiem decydującym o prawidłowym przebiegu odsadzenia jest odpowiednie żywienie prosiąt. Celowe jest jak najszybsze przyzwyczajanie zwierząt do pobierania paszy treściwej. Zaleca się podawanie mieszanek wabiących i prestarterów, już od 5-7 dnia życia. Stymuluje to prawidłowy rozwój przewodu pokarmowego, i sprzyja większemu wydzielaniu enzymów trawiennych. Ważne, aby pasza była wysokiej jakości – wolna od zanieczyszczeń mikrobiologicznych i mykotoksyn. Zaleca się, aby w skład mieszanki pokarmowej wchodziły zboża takie jak pszenica i kukurydza. Dopuszczalny jest niewielki dodatek śruty jęczmiennej. Jako źródło białka zaleca się stosowanie śruty sojowej poekstrakcyjnej oraz mączki rybnej. Dobrym, choć kosztownym dodatkiem jest suszona plazma krwi. Jest ona, bowiem, nie tylko doskonałym źródłem aminokwasów egzogennych, stymuluje także rozwój układu odpornościowego. Do prawidłowego zbilansowania składu mieszanki paszowej, niezbędne jest zastosowanie premiksów. Uzupełniają one niedobory aminokwasów egzogennych, co skutkuje lepszym wykorzystaniem białka i umożliwia zmniejszenie jego ogólnej ilości w paszy. W mieszance dla prosiąt odsadzanych, niezwykle ważny jest dodatek zakwaszacza. Stabilizuje on pH przewodu pokarmowego, ograniczając nadmierny wzrost mikroorganizmów. Wykazano, że obecność zakwaszacza w paszy, ogranicza śmiertelność prosiąt, zwiększa pobranie paszy i tempo przyrostów. W mieszance dla prosiąt, niezbędnym dodatkiem są również preparaty enzymatyczne, rozkładające niektóre frakcje włókna. Dodatek ten jest o tyle ważny, że prosięta produkcję własnych enzymów rozpoczynają dopiero w 4-5 tygodniu życia. Obecność enzymów skraca czas przejścia treści pokarmowej przez jelita, przez co, pogorszeniu ulegają warunki rozwoju patogennej mikroflory.
          Ciekawym dodatkiem są także probiotyki. Są to preparaty zawierające wyselekcjonowane szczepy bakterii lub drożdży, mające korzystny wpływ na zdrowie organizmu. Działanie probiotyków polega na zasiedlaniu przez mikroorganizmy przewodu pokarmowego zwierzęcia i hamowaniu wzrostu szkodliwej mikroflory. Dodatkowo drobnoustroje produkują kwas mlekowy (Lactobacillus), octowy, mrówkowy i inne, co powoduje zakwaszenie przewodu pokarmowego i dodatkowe ograniczenie rozwoju szkodliwych mikroorganizmów. Jako dodatki paszowe najczęściej stosuje się drobnoustroje z grup Lactobacillus, Bifidobacterium, Enterococcus i Bacillus. Interesującym, choć rzadko spotykanym dodatkiem paszowym w mieszankach dla prosiąt, są zioła. Niektóre z nich cechują się działaniem przeciwbiegunkowym (biedrzeniec mniejszy, pokrzywa zwyczajna), bakteriobójczym i bakteriostatycznym (tymianek pospolity, jałowiec pospolity), żółciopędnym (dziurawiec zwyczajny, kminek zwyczajny), czy uspokajającym (dziurawiec zwyczajny). Zioła mogą być podawane w postaci ziela, naparu lub ekstraktu. Odpowiednio skomponowana mieszanka ziołowa, może skutecznie ograniczyć dolegliwości biegunkowe. Dodatkowo, wykazano istotny wpływ dodatków ziołowych, na zmniejszenie emisji amoniaku i dwutlenku węgla, a w konsekwencji na poprawę mikroklimatu pomieszczeń.
         W czasie odsadzania prosiąt zaleca się podawanie gotowych mieszanek pełnoporcjowych, choć w większych gospodarstwach ekonomicznie uzasadnione jest samodzielne przygotowanie paszy. Istotne jest także odpowiednie żywienie lochy, zapewniające jej odpowiednio wysoką laktacje. Aby zwiększyć mleczność, można stosować pasze chętniej zjadane przez lochy: granulowane, lub z dodatkiem substancji zapachowych. Warto także zwiększyć liczbę odpasów do 3 lub czterech dziennie. W mniejszych gospodarstwach można podawać paszę na mokro. Dobrze jest także zmodyfikować skład paszy: zwiększyć koncentrację energii i poziom włókna w dawce. Przed, i tuż po wyproszeniu, lochom należy podać syntetyczną oksytocynę. Hormon ten pobudza laktację, co skutkuje szybszą i bardziej obfitą produkcję siary. Warto pamiętać również o zapewnieniu odpowiedniej temperatury, panującej w porodówce. Przed porodem nie powinna ona przekraczać 25˚C. Przekroczenie temperatury o 1 stopień, skutkuje obniżką produkcji mleka o 0,2l. Również zbyt niska temperatura jest niekorzystna, gdyż lochy zużywają wówczas większe ilości energii, na utrzymanie ciepłoty ciała. Prawidłowe żywienie i warunki chowu loch, skutkują znacznym zwiększeniem mleczności, a prosięta pochodzące od takich loch, cechują się wyższą masą odsadzeniową, i  lepszą odpornością.
       Bardzo ważnym aspektem jest zapewnienie odpowiedniego mikroklimatu, oraz higiena pomieszczeń porodowych. Przed oproszeniem niezbędna jest staranna dezynfekcja kojców. Należy też zapewnić odpowiednią temperaturę pomieszczeń. Do 4 dnia życia powinna ona mieścić się w zakresie 26-28˚ C, następnie można obniżyć ją do 24 ˚ C. Ważna jest także skutecznie działająca wentylacja pomieszczeń, usuwająca nadmiar wilgoci, a także dwutlenku węgla i amoniaku.
       Jak widać, prawidłowo przeprowadzone odsadzenie prosiąt jest procesem trudnym i pracochłonnym. Owocuje jednak dobrą zdrowotnością prosiąt, wysokimi przyrostami i wyrównaniem miotu, a co za tym idzie lepszą opłacalnością produkcji.  

Komentarze:
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz

prawa kolumna

A A A Pdf Print16x16 Mail16x16
SPRAWDŹ NASZ KANAŁ NA 

 
 
 

Prognoza pogoda

Pogoda jest aktualizowana
Bydło Drób Hodowla Maszyny Nawozy Prawo Rzepak Środki ochrony Trzoda chlewna Unia Europejska Uprawa Zboże Zdrowie